Johannes Vermeerprijs 2024 naar Marit Törnqvist
19 september 2024
De Johannes Vermeerprijs 2024 is toegekend aan illustrator en kinderboekenschrijver Marit Törnqvist. De jury, onder voorzitterschap van Marise Voskens, heeft haar unaniem voorgedragen. Törnqvist ontvangt de prijs vanwege haar uitzonderlijke artistieke vermogen om universele emoties in taal en tekeningen te verbeelden, en dicht bij de belevingswereld van de lezer te brengen. Het is voor het eerst dat de Johannes Vermeerprijs wordt toegekend aan een kunstenaar die zich primair richt op kinderen en jeugd.
“Het werk van Marit ademt een vrije en open manier van denken, sociale bewogenheid en een liefde voor de kleine en grote mens. Ogenschijnlijk eenvoudig, altijd herkenbaar en treffend, soms verlangend, dan weer surrealistisch, altijd schitterend”, aldus de jury.
De Nederlandse staatsprijs voor de kunsten, ingesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, wordt op maandag 4 november uitgereikt door Eppo Bruins, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Marit Törnqvist (Uppsala, 1964) studeerde illustratie aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Ze debuteerde als illustrator met een prentenboek voor Astrid Lindgren, wat het startschot werd van een lange samenwerking met Lindgren en een reeks andere schrijvers. Zo maakte ze de iconische illustraties van de bundel Jij bent de liefste van Hans en Monique Hagen, waarvan sinds verschijning in 2000 inmiddels 300 duizend exemplaren zijn verkocht. En ontving ze het Gouden Penseel voor de illustraties van Pikkuhenki, met tekst van Toon Tellegen.
In 1995 debuteerde Törnqvist als schrijfster met het boek Klein verhaal over liefde, waarvoor ze werd bekroond met een Zilveren Griffel. Sindsdien is het schrijven een steeds belangrijker deel van haar werk gaan uitmaken. Hiervoor ontving ze in de afgelopen jaren nog tweemaal de Zilveren Griffel, voor Het gelukkige eiland (2018) en Schildpad en ik (2023).
Törnqvist heeft deelgenomen aan tentoonstellingen en prijzen gewonnen over de hele wereld. Zo kreeg zij onder meer in 2021 de IBBY i-Read Outstanding Reading Promoter Award overhandigd, voor haar inspanningen op het gebied van leespromotie. In 2024 werd ze voor de 16e keer genomineerd voor de Astrid Lindgren Memorial Award, de ‘nobelprijs’ van de kinderliteratuur. Ook was Törnqvist ontwerper van een driedimensionale reis door de boeken van Astrid Lindgren in het kindermuseum Junibacken in Stockholm, dat inmiddels miljoenen bezoekers telt.
In 2017 stelde ze een bloemlezing samen van in het Arabisch vertaalde Nederlandse kinderliteratuur onder de titel Een boek voor jou, en werden daarvan tienduizend exemplaren in asielzoekerscentra als welkomstgeschenk aan kinderen in hun eigen taal uitgedeeld. Ze is onder meer al decennialang nauw betrokken bij het Iraanse boekpromotieproject Read with Me, dat zich richt op de meest kwetsbare kinderen in het land. Ook begeleidt ze een tiental Iraanse illustratoren bij het maken van hun prentenboeken.
De boeken van Marit Törnqvist zijn vertaald in dertig talen.
Over de prijs
De Johannes Vermeerprijs is de Nederlandse staatsprijs voor de kunsten. De winnaar kan het daaraan verbonden bedrag van € 100.000 besteden aan een speciaal project binnen het eigen werkterrein. De organisatie van de prijs is in handen van de zes rijkscultuurfondsen, met het Mondriaan Fonds als penvoerder. De prijs werd eerder uitgereikt aan Tania Kross, Arnon Grunberg, Natasja Kensmil, Rineke Dijkstra, Ivo van Hove, Janine Jansen, Iris van Herpen, Steve McQueen, Michel van der Aa, Irma Boom, Rem Koolhaas, Marlene Dumas, Erwin Olaf (†), Alex van Warmerdam en Pierre Audi. De jury bestaat dit jaar uit Marise Voskens (voorzitter), Ted Brandsen, Margot Dijkgraaf, Afaina de Jong en Bas Kosters.
Meer informatie
Meer nieuws
In memoriam: Sjoerd Kuyper
Het Letterenfonds ontving gisteren het droevige nieuws dat kinderboekenschrijver Sjoerd Kuyper op 74-jarige leeftijd is overleden. Kuyper was een van de belangrijkste stemmen in de Nederlandse jeugdliteratuur. Zijn werk werd met steun van het fonds vertaald in meer dan vijftien talen, waaronder het Engels, Frans, Koreaans en Papiamentu. In 2014 werd hij geridderd voor zijn verdiensten aan de Nederlandse literatuur.
Johannes Vermeerprijs 2026 naar Babs Gons
De Johannes Vermeerprijs 2026 is toegekend aan dichter en performer Babs Gons. De jury, onder voorzitterschap van Dagmar Oudshoorn, heeft haar unaniem voorgedragen. Gons ontvangt de prijs vanwege haar grensverleggende, multidisciplinaire praktijk, waarin zij poëzie, spoken word, performance en maatschappelijk engagement laat samenvloeien tot een geheel eigen genre, waarin haar taal met grote zeggingskracht zowel het persoonlijke als het publieke domein verrijkt.
Antjie Krogt verblijft in Amsterdamse schrijversresidentie
De Zuid-Afrikaanse schrijver Antjie Krog verblijft van 25 september tot 19 oktober op uitnodiging van het Nederlands Letterenfonds in de Amsterdamse schrijversresidentie op het Spui. Tijdens haar verblijf zal ze werken aan meerdere bloemlezingen, en optreden op onder meer ILFU en de Nacht van de Poëzie.
Annet Bremen wint de Toneelschrijfprijs 2026
Annet Bremen heeft vandaag de Toneelschrijfprijs 2026 gewonnen met haar toneeltekst F*CK LOLITA. De jury bekroont de tekst om de urgente en vakkundige manier waarop Bremen, in een ingenieuze monoloog tussen drie entiteiten, afrekent met Vladimir Nabokovs Lolita en het collectieve wegkijken van de ontluikende seksualiteit van jonge vrouwen. Bremen ontving de prijs, een geldbedrag van 10.000 euro, uit handen van juryvoorzitter Els Van Steenberghe tijdens het Nederlands Theater Festival in Internationaal Theater Amsterdam. Ook mede-genomineerden Giovanni Brand (No Man's Land) en Stijn Devillé (Yellowcake, Little Boy) maakten met hun teksten grote indruk op de jury.