Visitatiecommissie positief over rijkscultuurfondsen

De visitatiecommissie oordeelt in haar rapport overwegend positief over de zes rijkscultuurfondsen, te weten het Fonds voor Cultuurparticipatie, het Fonds Podiumkunsten, het Mondriaan Fonds, het Nederlands Filmfonds, het Nederlands Letterenfonds en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Er is lof voor de betrokkenheid van de medewerkers en de wendbaarheid van de fondsen gedurende de turbulente coronajaren: “[D]e inzet waarmee de fondsen in en na de coronajaren het kunstenveld, de aanvragers en de samenleving van dienst zijn geweest is formidabel te noemen. Een onmisbare schakel, die zijn kracht voor een groot deel ontleent aan deskundigheid en betrokkenheid bij de verschillende kunstdisciplines en die een positieve rol heeft gespeeld in de sector.”

Ook benoemt de commissie de waarde van de verschillen tussen de rijkscultuurfondsen: “Het nut van de huidige strategische en operationele samenwerking bestaat bij de gratie van de onderlinge verschillen: het fijnmazige netwerk in de haarvaten van vele sectoren, de specialistische kennis, sterke internationale posities en duidelijke checks and balances per sector. De cultuurfondsen vormen een eenheid door diversiteit.”

Het oordeel over het Letterenfonds is ook positief. “Voor de sector speelt het Nederlands Letterenfonds een rol van grote betekenis,” aldus de commissie. “Stakeholders zijn met name positief over de manier waarop het fonds bijdraagt aan kwalitatief hoogwaardig aanbod (89%), een rijk aanbod (85%), de verrijking van Nederlandse literatuur in vertaling (79%) en internationale promotie van Nederlandse literatuur (80%).”

De visitatiecommissie constateert dat medewerkers bij het fonds worden gezien als benaderbaar, deskundig en behulpzaam, maar adviseert om de hoge werkdruk van de medewerkers in de gaten te houden. Ook adviseert de commissie om in de beleidsperiode 2025-2028 scherpe keuzes te maken zodat het fonds de ruimte heeft om een breed literair domein te blijven bedienen.

Voorafgaand aan de visitatie ontving de commissie verschillende onderzoeken van het Letterenfonds, zoals een zelfevaluatie over de periode 2018-2022, de resultaten van een waarderingsonderzoek onder aanvragers en een serie interviews met relevante literaire organisaties, partners en instellingen over het functioneren van het Letterenfonds. Vanwege de coronapandemie werd dit keer de afgelopen vijf jaar onderzocht, in plaats van de gebruikelijke vier. In september 2023 kwam de visitatiecommissie langs bij het fonds en sprak onder andere met de directie, een aantal medewerkers en een afvaardiging van de Raad van Toezicht en de Raad van advies.

De visitatiecommissie bestond uit Andreé van Es (voorzitter), Saniye Çelik, Ann Overbergh, Ryclef Rienstra, Janwillem Schrofer, Geert van der Veen en Maike Olij (secretaris).